Tuchel phải giải trình

Tuchel có thể tự hào về vị trí thứ ba (giúp Tam Sư có danh hiệu - giành huy chương Đồng), nhưng chắc chắn không thể coi World Cup 2026 là một giải đấu thành công mỹ mãn. Bởi nếu chỉ nhìn vào thành tích, Anh đã có giải đấu tốt nhất kể từ chức vô địch năm 1966. Nhưng nếu nhìn vào cách họ rời giải, thì mọi chuyện lại khác.

FA đang chuẩn bị một báo cáo lớn về toàn bộ hành trình tại World Cup và chính Tuchel cũng đã bắt đầu tự “mổ xẻ, rà soát” những quyết định của mình. Nhà cầm quân người Đức cùng các cộng sự trải qua 3 ngày tại St George’s Park để phân tích Cúp Thế giới 2026, từ chiến thuật, lựa chọn đội hình đến những quyết định thay người.

Và, tâm điểm đương nhiên là trận bán kết với Argentina. Anh dẫn 1-0 nhờ bàn thắng của Anthony Gordon, nhưng thay vì tiếp tục gây sức ép, đội bóng của Tuchel lùi sâu. Sau đó, ông tung Ezri Konsa, Dan Burn và Nico O’Reilly vào sân để tăng cường khả năng phòng ngự. Argentina tận dụng sự thay đổi ấy, ghi hai bàn và giành chiến thắng 2-1.

Vấn đề không nằm ở chuyện Tuchel chọn một phương án phòng ngự, mà vì ông đã chọn nó vào thời điểm Anh đang có lợi thế và vẫn đủ khả năng gây tổn thương cho Argentina. Đó là quyết định mà FA muốn Tuchel tự đánh giá lại.

Đáng nói hơn, đây không phải lần duy nhất Anh có xu hướng thu mình. Họ từng phải phòng ngự trước Mexico sau khi chơi thiếu người, nhưng đó là tình huống bất khả kháng. Còn trước Argentina, sự thay đổi về tư duy xuất hiện ngay khi Anh vượt lên dẫn trước.

Vì vậy, câu hỏi dành cho Tuchel không đơn giản là “thay người đúng hay sai?” mà là vấn đề lớn hơn: ông có thực sự tin đội bóng của mình đủ sức chơi tấn công khi trận đấu bước vào thời điểm quyết định hay không?

FA muốn đi tìm nguyên nhân ĐT Anh không vô địch

Nếu FA chỉ muốn tìm một người để đổ lỗi, cuộc điều tra này đã chẳng cần kéo dài đến vậy. Mark Jarvis, người đứng đầu bộ phận hiệu suất của FA, sẽ xây dựng báo cáo đánh giá toàn bộ World Cup 2026. Và phạm vi của nó rộng đến mức gần như không còn góc nào “ngoài vùng phủ sóng”: chiến thuật, lựa chọn cầu thủ, màn trình diễn, dữ liệu thể chất, bóng chết, công tác chuẩn bị, lịch trình di chuyển và cả địa điểm đóng quân.

Đáng chú ý, Anh đã di chuyển 15.958 dặm, nhiều nhất trong số các đội tham dự World Cup. Vì thế, FA muốn biết liệu việc lựa chọn Kansas City làm đại bản doanh và khối lượng di chuyển có tạo ra gánh nặng không cần thiết cho cầu thủ hay không.

Thể lực cũng được đưa lên bàn cân. Những dữ liệu về quãng đường chạy, quá trình hồi phục và giấc ngủ được thu thập qua vòng đeo tay Whoop sẽ được phân tích rất kỹ. Nói cách khác, FA không muốn tranh luận kiểu cảm tính rằng “cầu thủ có vẻ mệt”. Họ muốn dữ liệu trả lời câu hỏi “các cầu thủ có đúng bị mệt hay không”.

Đây mới là cái đích hướng đến, nếu ĐT Anh muốn vô địch World Cup thêm lần nữa. Bởi Tam sư đã có thành tích để tự an ủi. Họ ghi 6 bàn ở trận tranh hạng Ba với Pháp và kết thúc giải ở vị trí thứ ba. Nhưng chính trận thắng ấy lại khiến thất bại trước Argentina càng khó bỏ qua: Anh chứng minh họ có khả năng chơi một trận tấn công bùng nổ, nhưng không thể duy trì bản lĩnh ấy ở thời điểm quan trọng nhất.

Tuchel từng muốn đội bóng chơi chủ động. Ở trận Croatia, khi tỷ số là 2-2 sau hiệp một, ông thậm chí yêu cầu các học trò nếu phải thua thì hãy thua bằng cách tấn công, thua sao cho xứng đáng, thua sao vẫn có thể ngẩng cao đầu rời cuộc chơi. Nhưng càng đi sâu vào giải, Tam sư càng có xu hướng thận trọng.

Nếu đó là vấn đề về tâm lý, Tuchel phải chịu trách nhiệm. Nếu đó là vấn đề về thể lực, FA phải chịu trách nhiệm. Nếu nó xuất phát từ cách chuẩn bị giải đấu, cả hệ thống phải chịu trách nhiệm. Do vậy, FA không chỉ “soi” Tuchel.

Niềm tin dành cho Tuchel vẫn còn

Tất nhiên sau cuộc “mổ xẻ” này, Tuchel vẫn chưa đứng trước nguy cơ mất việc. FA đã gia hạn hợp đồng với ông tới EURO 2028 và tiếp tục đặt niềm tin vào chiến lược gia người Đức cho giải đấu trên sân nhà (đồng chủ nhà Anh, CH Ireland, Soctland và Xứ Wales). Chính FA xác nhận khi gia hạn hồi tháng 2 rằng họ muốn Tuchel và đội ngũ của ông tiếp tục dẫn dắt Anh tới EURO 2028.

Vậy nên báo cáo lần này không phải “bản án” dành cho Tuchel, mà giống một bản kiểm kê hơn: ĐT Anh đã làm gì đúng, làm gì sai và cần sửa gì trước khi bước vào giải đấu lớn tiếp theo?

Tuchel sẽ phải trình bày trước nhóm cố vấn hiệu suất của FA vào tuần tới. Những cái tên như Sir Kevin Sinfield, Sarina Wiegman hay Manoj Badale đủ sức đặt ra những câu hỏi khó. Và chắc chắn, thất bại trước Argentina sẽ là chủ đề không thể né tránh.

Thời gian để trả lời cũng chẳng nhiều. Anh sẽ gặp Tây Ban Nha tại Wembley ngày 26/9, trước khi bước vào chuỗi 4 trận Nations League trong 11 ngày. Và, đây mới là bài kiểm tra thật sự.

Bởi báo cáo có thể giải thích vì sao Anh thua Argentina. Dữ liệu có thể chỉ ra cầu thủ đã chạy bao nhiêu, ngủ bao nhiêu và di chuyển bao nhiêu. FA cũng có thể xác định Kansas City có phải lựa chọn tối ưu hay không. Nhưng chỉ có Tuchel mới trả lời được câu hỏi quan trọng nhất: sau khi có lợi thế, Anh sẽ tiếp tục chơi để thắng hay lại tìm cách bảo vệ những gì mình đang có?

FA vẫn tin Tuchel. Nhưng sau World Cup này, niềm tin ấy đi kèm một điều kiện rất rõ ràng: T cầm quân của ông phải chứng minh bằng bóng đá, chứ không phải bằng lời giải trình.