2 khía cạnh bất công của Jorge Jesus

Nếu Jorge Jesus sau này được nhớ đến chủ yếu với tư cách người đã khép lại sự nghiệp quốc tế của Cristiano Ronaldo, thì đó sẽ là một sự bất công theo hai khía cạnh.

Thứ nhất, không có mối quan hệ nhân quả tuyệt đối nào khiến HLV trưởng ĐT Bồ Đào Nha phải chịu trách nhiệm cho những gì xảy ra tuần này. Jesus khiến Ronaldo tức giận, trước hết vì để tiền đạo 41 tuổi ngồi dự bị trong chiến thắng 2-1 của Bồ Đào Nha trước Na Uy hôm Chủ nhật, sau đó vì không chịu xuống nước hay xin lỗi về quyết định ấy. 

Nhưng việc Ronaldo rời trại tập trung ở Copenhagen 3 ngày sau lại giống một màn tự hủy điển hình, một nỗ lực tự nguyện biến mình thành người "tử vì đạo". Có thể sau này chúng ta sẽ biết Jesus thực sự định đẩy Ronaldo ra khỏi con thuyền. Nhưng Ronaldo đã tự mình nhảy xuống vì cái tôi của chính anh.

Khía cạnh thứ hai là sự nghiệp đáng nể của Jesus, vốn không xứng đáng bị biến thành một dòng chữ vô nghĩa bên cạnh hàng loạt GIF ghi lại gương mặt cau có của Ronaldo. 

Jesus, người tiếp quản ĐT Bồ Đào Nha từ tháng 7, có lẽ là một trong những HLV bị đánh giá thấp nhất hai thập kỷ qua, phần lớn bởi những thành công của ông đến ở những vùng ít được chú ý của bóng đá thế giới. Một HLV từng vô địch quốc gia trên 3 châu lục, đồng thời giành Copa Libertadores, không nên bị thu nhỏ thành một nhân vật phụ trong câu chuyện về Ronaldo.

Trớ trêu thay, tất cả những điều đó có lẽ lại rất đúng với phong cách của Jesus.

T năng nhưng gai góc

Ở tuổi 72, Jesus là một trong những HLV kỳ cựu của bóng đá - một nhà cầm quân sắc sảo, cứng rắn, luôn được thúc đẩy bởi nguồn năng lượng giận dữ tưởng như vô tận. Ông là một chiến thuật gia xuất sắc và tỉ mỉ, nhưng đồng thời cũng bướng bỉnh, gai góc và có phần tự phụ.

Cách Jesus quản lý phòng thay đồ cũng vậy. Hãy tưởng tượng một buổi trị liệu tâm lý tập thể, mọi người lần lượt chia sẻ quan điểm còn một người cầm sổ ngồi gật gù, không hẳn là thủ lĩnh mà giống một người điều phối. Xin chúc mừng, bạn vừa hình dung ra cơn ác mộng tồi tệ nhất của Jesus.

Quyền lực của ông không phải thứ có thể thương lượng. Nếu một ngày Jesus quyết định xăm mình, câu “đường của tôi hoặc không có đường nào cả” có lẽ là phương châm thích hợp.

Có lẽ mọi chuyện vốn dĩ đã được định sẵn như vậy. Sau tất cả những soi xét và ánh nhìn gay gắt, biết đâu một phần nhỏ trong Jesus thậm chí còn đang tận hưởng cuộc chiến này.

“Tôi nghĩ mình là HLV giỏi nhất thế giới”

Jesus từng là một cầu thủ tầm thường. Ông khởi nghiệp tại Sporting CP, nơi cha ông từng thi đấu vào những năm 1940, nhưng sau đó trải qua sự nghiệp lang bạt qua 12 CLB khác. Những năm đầu trên cương vị HLV cũng diễn ra tương tự. Jesus đưa đội bóng nhỏ Amora lên hạng hai Bồ Đào Nha trước khi liên tục chuyển tới những CLB ở nhóm dưới của giải VĐQG.

Sự công nhận đến khá muộn. Sau khi đưa Braga tiến vào vòng knock-out UEFA Cup, Jesus có cơ hội đầu tiên dẫn dắt một trong ba ông lớn của bóng đá Bồ Đào Nha vào năm 2009.

Buổi họp báo ra mắt Benfica của ông sau đó trở thành một phần của lịch sử CLB. “Các cầu thủ sẽ chơi hay gấp đôi mùa trước. Có thể còn hay hơn thế”, Jesus tuyên bố.

Câu nói ấy thể hiện một mặt trong con người Jesus: sự tự tin gần như bản năng. Cũng trong ngày hôm đó, ở buổi tập đầu tiên, các cầu thủ Benfica được trải nghiệm một khía cạnh khác.

Jesus yêu cầu họ chạy vòng quanh sân dưới nắng chiều. Một lúc sau, họ nhận ra thùng nước vốn luôn được đặt bên sân đã biến mất. Khi một vài cầu thủ định chạy vào phòng thay đồ, Jesus lập tức hét lên những lời khó nghe.

Thông điệp rất rõ ràng: chỉ Jesus quyết định khi nào họ được uống nước. Và chỉ Jesus quyết định mọi thứ. “Trong một CLB, chỉ có một người ra lệnh cho tôi: chủ tịch. Không ai khác. Tôi không cho phép điều đó”, Jesus nói trong cuộc phỏng vấn với tờ Sol năm 2014.

Benfica vô địch quốc gia ngay mùa đầu tiên của Jesus, chấm dứt 5 năm chờ đợi. Khi ông rời CLB năm 2015, Benfica đã có thêm 2 chức vô địch quốc gia, 1 Cúp Bồ Đào Nha và 5 Cúp Liên đoàn.

Thành công biến Jesus thành biểu tượng tại Benfica và càng củng cố sự tự tin của ông. “Tôi nghĩ mình là HLV giỏi nhất thế giới”, Jesus nói trong cuộc phỏng vấn với Sol - một phát biểu hoàn toàn phù hợp với tính cách của ông.

Đi theo logic của trái tim

Một trong những điều thú vị về Jesus là ông gần như tự học mọi thứ. Ông chưa bao giờ tự đặt mình vào một trường phái huấn luyện cụ thể. Jesus thích nói rằng những ý tưởng chiến thuật xuất phát từ bên trong và thường ví mình với một họa sĩ.

“Một số người chỉ sao chép những gì người khác làm. Chúa cho tôi cơ hội trở thành người sáng tạo”, ông nói với Fox Sports Brasil năm 2020. Nghe có vẻ giống lời tự đề cao bản thân, nhưng những người hiểu Jesus khẳng định trong đó có sự thật.

“Ông ấy không nghiên cứu bất kỳ ai. Ông ấy không đọc sách. Ông ấy đến các cuộc họp dành cho HLV của UEFA và cảm thấy mình chẳng học được gì. Ông ấy đi theo logic của trái tim mình”, Manuel Sergio, chuyên gia về vận động từng làm việc với Jesus tại Benfica, nói với tạp chí Exame năm 2015.

Trái tim ấy đưa Jesus tới Sporting sau khi rời Benfica. Một nhiệm kỳ gây thất vọng khiến vị thế của ông suy giảm đôi chút. Sau đó là chuyến phiêu lưu tới Al Hilal ở Saudi Arabia, nơi Jesus vẫn giành thêm một chức vô địch quốc nội.

Phải đến năm 2019, ông mới thực sự trở lại đỉnh cao khi dẫn dắt Flamengo. Jesus đưa đội bóng Brazil tới cú đúp lịch sử, vô địch quốc gia và Copa Libertadores trong cùng một năm.

Không quá lời khi nói Brazil đã phải lòng Jesus. Chiến thuật táo bạo, giàu năng lượng và hiện đại của ông tạo ra một trong những Flamengo chơi bóng hấp dẫn nhất Brazil trong nhiều năm. Jesus cũng trở thành một “cỗ máy phát ngôn” của truyền thông địa phương, liên tục tạo ra những câu nói gây chú ý. Các cầu thủ cũng nhanh chóng thần tượng ông khi nhận ra sự ám ảnh với từng chi tiết và khả năng làm chủ sân tập của Jesus là điều khá mới mẻ với bóng đá Brazil.

“Ông ấy nâng tầm chúng tôi. Ông ấy nghĩ về bóng đá 24 giờ mỗi ngày. Ông ấy muốn chúng tôi hướng tới sự hoàn hảo”, thủ môn Diego Alves nói hồi tháng 11/2019.

“Không sợ đối đầu với bất kỳ ai”

Tuy nhiên, tính cách của Jesus không phải lúc nào cũng được tất cả mọi người yêu thích. “Mù quáng”, một đồng nghiệp cũ tại Benfica nhận xét khi Jesus kết thúc nhiệm kỳ đầu tiên ở Estadio da Luz. Jesus sau đó trở lại CLB nhưng không còn thành công như trước thời gian phiêu lưu tại Brazil. “Ông ấy nghĩ cả thế giới xoay quanh mình và không có gì phải học từ bất kỳ ai”, người này nói.

Jesus từng xảy ra xung đột với những cầu thủ kỳ cựu ở nhiều CLB khác nhau, thường đi kèm những lời đáp trả sắc lạnh trên truyền thông. “Nếu tôi muốn chọn cậu ấy, tôi đã chọn rồi”, Jesus nói về tiền vệ Benfica Carlos Martins trong mùa giải 2012/13.

Một cuộc tranh cãi với tiền đạo Algeria Islam Slimani tại Sporting thậm chí còn kết thúc bằng câu nói dữ dội hơn. “Những gì Slimani nói chẳng có giá trị gì. Tôi là người chịu trách nhiệm. Mọi người phải tuân theo quyết định của tôi, ngay cả khi điều đó khiến họ buồn nôn. Tôi có thể mua thuốc cho họ”, Jesus tuyên bố.

Khi Liên đoàn Bóng đá Bồ Đào Nha bổ nhiệm Jesus, họ không chỉ bổ nhiệm một nhà vô địch, một chiến thuật gia hay một người có tư duy khác biệt. Họ cũng lựa chọn chính Jesus với tất cả những tính cách gai góc ấy.

Ngay trong buổi họp báo đầu tiên hồi tháng 7, ông tuyên bố sẽ “không sợ đối đầu với bất kỳ ai”. Khi ấy, câu nói chỉ khiến người ta hơi nhướng mày. Giờ đây, nó lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.

Điều không thể tránh khỏi?

Những người ra quyết định ở Bồ Đào Nha có thể chỉ ra quãng thời gian Jesus và Ronaldo làm việc cùng nhau tại Al Nassr. Mối quan hệ khi đó khá hài hòa và họ cùng giành chức vô địch Saudi Pro League.

Ronaldo đá chính trong trận đầu tiên Jesus dẫn dắt Bồ Đào Nha, gặp Xứ Wales tuần trước. Anh hoàn toàn có thể tiếp tục đá chính trước Đan Mạch hôm thứ Năm nếu không rời trại tập trung trước đó.

Jesus dường như cũng có phần khó chịu khi phải trả lời quá nhiều câu hỏi liên quan đến Ronaldo trước và sau trận gặp Na Uy, nhưng ông không cho thấy dấu hiệu đang chủ động tìm kiếm một cuộc nội chiến. Nếu Jesus có lỗi, thì đó chỉ là ông kiên định với nguyên tắc của mình và công khai bảo vệ quyền được làm như vậy.

Chúng ta không biết chính xác phát biểu nào của Jesus khiến Ronaldo tức giận. Nhưng giọng điệu trong cuộc họp báo quan trọng hôm thứ Tư rõ ràng không có chút nhượng bộ nào. “Không cầu thủ nào có thể thay đổi quan điểm của tôi. Không phải Ronaldo, cũng không phải bất kỳ ai khác”, Jesus nói.

“Không ai chơi lại Jesus”

Có thể câu chuyện này sẽ còn kéo dài thêm một thời gian. Các cầu thủ được hỏi về vụ việc sau chiến thắng trước Đan Mạch. Thủ tướng Bồ Đào Nha cũng đã gọi điện cho Jesus.

Vị thế của Ronaldo tại quê nhà gần như chắc chắn khiến câu chuyện này được đẩy lên thành một cuộc khủng hoảng cấp quốc gia. Một cuộc hòa giải vẫn có thể xảy ra.

Nhưng người phải nhượng bộ sẽ là Ronaldo. Nếu không, Jesus sẽ ra đi. Với ông, không có vùng xám ở giữa. Bởi đó sẽ là sự phản bội đối với tất cả những gì Jesus đại diện.

Vài tháng sau khi rời Benfica lần đầu tiên, Jesus xuất hiện trên trang bìa tạp chí GQ phiên bản Bồ Đào Nha. Ông mặc tuxedo, đeo nơ cổ và thổi một bong bóng kẹo cao su màu hồng.

Jesus trông ngang bướng, tự tin và cực kỳ ngầu. Dòng tít trên trang bìa khi ấy? Bốn từ đủ để tóm gọn cả danh tiếng của ông: “Không ai chơi lại Jesus”.

• 01h45 ngày 5/10: Bồ Đào Nha vs Na Uy