Một bức tranh mới

Trong suốt một thập kỷ, Pep đã góp phần thay đổi cách các đội bóng Premier League chơi bóng. Kiểm soát bóng, chuyền bóng, chiếm lĩnh không gian và áp đặt thế trận từng trở thành những yếu tố gần như bắt buộc nếu một đội bóng muốn vươn tới đỉnh cao.

Nhưng vòng đấu đầu tiên của mùa giải mới lại mang đến một bức tranh khá khác. Có tới 6 trong 9 trận đầu tiên từ thứ Sáu đến Chủ nhật chứng kiến đội kiểm soát bóng nhiều hơn không thể giành chiến thắng. 

• Bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh 2026/27 vòng 1: Brighton chiếm đỉnh

Liverpool cầm bóng 60%, tung ra tới 27 cú sút nhưng chỉ có được một trận hòa. MU kiểm soát bóng tới 71% nhưng vẫn thua Hull. Tottenham cầm bóng 60% và thua Brentford 0-3. Nottingham Forest có 56% thời lượng kiểm soát bóng nhưng cũng trắng tay. Sunderland và Crystal Palace lần lượt kiểm soát bóng 62% và 58%, song đều thất bại.

Đây chắc chắn chưa phải bằng chứng để khẳng định Premier League đã quay lưng với bóng đá kiểm soát bóng. Mẫu số liệu còn quá nhỏ và mọi thứ hoàn toàn có thể thay đổi trong những vòng đấu tiếp theo.

Tuy nhiên, nó cho thấy một xu hướng rất đáng chú ý. Đó là việc các đội bóng đang ngày càng quan tâm tới việc phải làm gì ngay sau khi đoạt bóng. Thay vì chuyền qua lại để kiểm soát trận đấu, họ muốn tăng tốc, đưa bóng lên phía trước và khai thác khoảng trống càng nhanh càng tốt.

Newcastle là một ví dụ rõ ràng. Bàn mở tỷ số của Anthony Elanga cho thấy chính xác điều đó. Newcastle chỉ mất 12 giây và 2 đường chuyền để đưa bóng đi khoảng 70 mét trước khi Elanga kết thúc pha tấn công.

Không có quá nhiều động tác xử lý cầu kỳ. Không cần hàng loạt đường chuyền. Newcastle chỉ đơn giản là đoạt bóng, tăng tốc và kết thúc.

Đó có thể là hình ảnh tiêu biểu cho một Premier League mới. Sức mạnh, tốc độ và khả năng chuyển trạng thái đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Những cầu thủ có thể thắng tranh chấp, kéo bóng nhanh và lập tức đưa đội nhà từ phòng ngự sang tấn công đang được đánh giá rất cao.

Các HLV cũng đang chuẩn bị kỹ hơn cho những tình huống như vậy. Những pha phản công không còn đơn thuần là sự ứng biến của cầu thủ. Chúng được tập luyện, được xây dựng thành bài và chỉ được kích hoạt khi xuất hiện đúng điều kiện. Điều này khiến các trận đấu trở nên nhanh và khó đoán hơn.

• Carrick là HLV có nguy cơ bị sa thải cao nhất Premier League

Di sản của Pep vẫn còn, nhưng sắp biến đổi

Đáng chú ý, đây không phải sự phủ nhận hoàn toàn triết lý của Pep Guardiola. Kiểm soát bóng vẫn rất quan trọng. Vấn đề là các đội bóng không còn xem việc cầm bóng càng nhiều càng tốt như mục tiêu cuối cùng.

Man City của Pep trong những mùa giải cuối cũng đã thay đổi. Họ không phải lúc nào cũng kiên nhẫn chuyền bóng để tìm khoảng trống. Khi có cơ hội, Man City cũng sẵn sàng đưa bóng thẳng lên phía trước và kết thúc nhanh.

Vì thế, bóng đá hiện đại có lẽ đang tiến tới một sự cân bằng mới. Kiểm soát bóng vẫn cần thiết, nhưng tốc độ chuyển trạng thái mới là yếu tố tạo ra khác biệt.

Điều này cũng đặt ra câu hỏi thú vị cho Enzo Maresca, người đang tiếp quản Man City trong giai đoạn hậu Pep. Maresca chịu ảnh hưởng rất lớn từ Guardiola và vẫn theo đuổi bóng đá kiểm soát, tổ chức vị trí chặt chẽ.

Nhưng Premier League đang thay đổi. Nếu các đối thủ ngày càng chơi trực diện, pressing mạnh và phản công nhanh, Man City sẽ phải tìm cách thích nghi. Việc kiểm soát bóng nhiều không còn đảm bảo đội bóng sẽ kiểm soát được trận đấu. Đó cũng là bài toán dành cho những đội bóng khác.

Premier League vốn đã là giải đấu có tốc độ và cường độ cao. Khi các đội tiếp tục nâng cấp khả năng thể chất, tốc độ trận đấu sẽ còn được đẩy lên cao hơn. Những khoảng trống nhỏ nhất cũng có thể trở thành cơ hội ghi bàn nếu được khai thác đủ nhanh.

Dĩ nhiên, vẫn còn quá sớm để nói rằng kỷ nguyên hậu Pep đã thực sự định hình. Mùa giải mới chỉ bắt đầu và các đội bóng còn rất nhiều thời gian để điều chỉnh. Nhưng vòng đấu đầu tiên đã gửi đi một thông điệp khá rõ ràng. Đó là Premier League đang bước vào một giai đoạn mới.

10 năm của Pep đã thay đổi bóng đá Anh. Và có thể 10 năm tiếp theo sẽ chứng kiến một cuộc chuyển dịch khác, khi tốc độ, sức mạnh và khả năng chuyển trạng thái trở thành những vũ khí quan trọng hơn bao giờ hết.

Pep có thể đã rời Premier League, nhưng cuộc cách mạng mà ông tạo ra vẫn chưa kết thúc. Chỉ là từ bây giờ, các đội bóng đang tìm cách viết tiếp chương mới theo cách của riêng mình.