Ở giờ nghỉ trận chung kết League Cup 2014, Sunderland dẫn Man City 1-0. 10 phút sau khi hiệp hai bắt đầu, Yaya Touré thực hiện cú lốp bóng tuyệt đẹp từ khoảng cách 30 mét để gỡ hòa, trước khi Man City thắng ngược 3-1. Ngày nay, chúng ta biết rằng theo kết luận của ủy ban độc lập, vào thời điểm ấy Man City đang tham gia vào một hành vi gian lận có tính toán và kéo dài. 

Toure, theo những T liệu Der Spiegel tiết lộ, cũng được trả lương thông qua một hợp đồng kép nhằm che giấu chính xác số tiền Man City thực sự chi ra. Dù những chi tiết cụ thể được để trong các phụ lục, báo cáo của ủy ban nhắc tới những khoản thanh toán “không được ghi trong hợp đồng lao động… mà thay vào đó được ghi trong một thỏa thuận tư vấn”.

Nếu Sunderland thắng trận đó, họ không chỉ chấm dứt 41 năm chờ đợi một danh hiệu mà còn giành quyền dự Europa League mùa kế tiếp. Tất nhiên, hoàn toàn có khả năng lịch thi đấu bổ sung do bóng đá châu Âu mang lại sẽ khiến đội hình của Sunderland chịu sức ép lớn, dẫn tới việc họ xuống hạng năm 2015, thay vì kịch bản quen thuộc là sa thải HLV Gus Poyet giữa mùa rồi trụ hạng nhờ cú hích dưới thời người kế nhiệm Dick Advocaat.

Nhưng cũng có thể việc được chú ý nhiều hơn nhờ bóng đá châu Âu, cùng sự hưng phấn do một danh hiệu bất ngờ và xa lạ mang lại, sẽ giúp Sunderland củng cố vị thế tại Premier League, tạo ra sự ổn định và thường xuyên giành vé dự các giải đấu châu Âu.

Sunderland có nên cảm thấy mình bị cướp mất cơ hội hay không? Tất nhiên là có, cũng giống như những người về nhì sau Lance Armstrong có quyền cảm thấy bị lừa dối; giống Liverpool và Arsenal với các trận chung kết League Cup năm 2016 và 2018; giống Stoke với chung kết FA Cup 2011; giống Man United với các chức vô địch Premier League năm 2012 và 2018; giống Liverpool năm 2014; và giống mọi CLB từng thi đấu cùng Man City tại các giải đấu từ năm 2009 đến 2018. Nhưng điều đó có đồng nghĩa League Cup 2014 nên bị tước khỏi Man City rồi trao cho Sunderland?

Đó là hai câu hỏi hoàn toàn khác nhau, và có lẽ nên giải quyết câu hỏi thứ hai trước. Đáng tiếc là ở đây, yếu tố chủ quan không thể tránh khỏi. 

Những con số về danh hiệu giành được kém quan trọng hơn nhiều so với trải nghiệm chiến thắng, những ký ức và cảm giác đồng hành mà nó tạo ra. Một vinh quang bị tước đoạt không thể được bù đắp sau cả một thế hệ chỉ bằng quyết định của một ủy ban độc lập, dù ủy ban đó có uy tín đến đâu.

Việc trao các chức vô địch cho những đối thủ của Man City thậm chí còn kém thuyết phục hơn. Mùa 2017/18 là ví dụ. Cuộc đua vô địch gần như đã kết thúc ngay cuối tháng 1, khi Man City tạo khoảng cách 15 điểm.

Man City sau đó cán đích với 100 điểm, trong khi 4 đội phía sau là Man United, Liverpool, Chelsea và Tottenham chỉ cách nhau 5 điểm. Chẳng còn nhiều lý do để họ phải dồn toàn lực nhằm kéo Man City lại.

Mục tiêu của họ đã thay đổi. Man United, Chelsea và Tottenham đều lọt vào bán kết FA Cup. Liverpool tiến tới chung kết Champions League. Trong hoàn cảnh ấy, tại sao bất kỳ đội nào cũng phải ưu tiên Premier League? Nếu trao chức vô địch cho MU, đội đứng thứ hai, điều đó không chỉ vô nghĩa mà còn khá tùy tiện.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Man City không nên bị tước những danh hiệu ấy. Họ đã giành chúng một cách không công bằng. Vậy tại sao họ phải được phép giữ lại? Và đúng, điều tương tự cũng có thể được nói về Chelsea. Nhưng đó là lập luận cho việc Chelsea cũng nên bị tước danh hiệu, chứ không phải lý do để Man City được giữ lại.

Làm sao những danh hiệu ấy có thể tiếp tục nằm trong sách kỷ lục để các thế hệ tương lai nhìn vào mà không đặt câu hỏi? Làm sao Man City có thể được xem là đội bóng thành công thứ tư trong lịch sử giải đấu khi một phần lớn thành công ấy đạt được bằng gian lận?

Sẽ có người lập luận rằng các cầu thủ Man City đã nỗ lực hết mình để giành những danh hiệu đó. Nhưng cầu thủ của những đội khác cũng vậy, những người đã thi đấu mà không gian lận. Và rõ ràng việc giành chiến thắng sẽ dễ dàng hơn nhiều khi sở hữu một đội hình chiều sâu với những cầu thủ chất lượng cao, được thu hút đến Man City bằng mức tiền mà CLB này đưa ra, trong khi nguồn tiền đó, theo kết luận của ủy ban độc lập, đã được che giấu trái với các quy định của Premier League.

Những ký ức hạnh phúc không thể bị xóa bỏ. Nhưng việc những người hâm mộ Man City, các cầu thủ, ban huấn luyện và các giám đốc muốn làm gì với những ký ức ấy là chuyện của họ. Nếu họ vẫn muốn ăn mừng bàn thắng ở phút 94 của Sergio Aguero giúp Man City giành chức vô địch Premier League 2012, chẳng ai có thể ngăn họ. Nhưng phần còn lại của thế giới biết nó dựa trên điều gì: trong khi phần còn lại của Premier League thi đấu theo những quy định do chính các CLB bỏ phiếu thông qua, Man City thì không.

Điều đó có nghĩa sẽ không có nhà vô địch Premier League năm 2012, 2014 hay 2018; không có đội vô địch FA Cup năm 2011 và không có nhà vô địch League Cup năm 2014, 2016 hay 2018. Và khi tất cả chuyện này kết thúc, việc đặt câu hỏi liệu còn điều gì cần được điều tra sau năm 2018 cũng chẳng phải là điều vô lý.

Nếu trong danh sách danh hiệu xuất hiện những khoảng trống, hãy cứ để chúng ở đó. Bởi ở đó chưa từng có vinh quang.

Hãy để những khoảng trống ấy trở thành bằng chứng về những gì đã xảy ra trong các mùa giải đó. Hãy để chúng là đài tưởng niệm cho những năm tháng một thế lực nước ngoài tìm cách thao túng bóng đá Anh, khi một thế lực nước ngoài chiếm lấy hình thức văn hóa lớn nhất của đất nước này, cùng tất cả đam mê và cảm xúc, tất cả nỗi buồn và niềm vui, tất cả tình yêu mà bóng đá tạo ra, rồi tìm cách bẻ cong nó phục vụ những mục đích chính trị của riêng mình.

Hãy để chúng là lời cảnh báo về những nguy hiểm của sự bất công, nơi mọi thứ, bất kể được yêu quý đến đâu, đều có thể bị bán cho người trả giá cao nhất.

Và hãy để chúng trở thành tượng đài cho một Premier League cuối cùng, dù có phải quá muộn, đã hành động; cho một quy trình duy trì được tính độc lập; cho một tổ chức, dù phải đối mặt với những rủi ro không nhỏ đối với chính mình, những rủi ro vẫn chưa biến mất, cuối cùng đã lựa chọn công lý, sự công bằng và phẩm giá thay vì những thỏa thuận nhơ nhớp với những kẻ giàu có và quyền lực.

Hãy để những năm tháng không có nhà vô địch mãi mãi bỏ trống, vừa là lời cảnh cáo, vừa là sự tri ân. Bởi đôi khi, sự trống rỗng lại là lời khẳng định đanh thép nhất.