Thứ nhất là chính sách tiền tệ của FED. Nếu nền kinh tế Mỹ suy giảm mạnh trong năm 2026 như dự báo, sẽ khiến FED cắt giảm lãi suất mạnh hơn, đẩy USD sụt giảm, hỗ trợ tích cực cho giá vàng năm 2026. Tùy thuộc vào tốc độ và mức độ cắt giảm lãi suất của FED, giá vàng năm 2026 có thể tăng từ 5-15%.

Thứ hai là tốc độ mua vàng của các ngân hàng trung ương. Nhiều chuyên gia dự báo các ngân hàng trung ương sẽ mua trung bình khoảng 70 tấn vàng mỗi tháng trong năm 2026. Bởi vì, việc đóng băng dự trữ ngoại hối của Nga vào năm 2022 là một sự thay đổi lớn trong cách các ngân hàng trung ương của các thị trường mới nổi nhìn nhận rủi ro địa chính trị. Bên cạnh đó, tỷ lệ dự trữ vàng ước tính của các ngân hàng trung ương thuộc các thị trường mới nổi như Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) vẫn tương đối thấp so với các ngân hàng trung ương toàn cầu, đặc biệt là khi xét đến tham vọng quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc. Ngoài ra, các cuộc khảo sát cho thấy nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương đang ở mức cao kỷ lục.

Theo IMF, tổng lượng vàng dự trữ của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đạt hơn 36.000 tấn và chiếm khoảng hơn 20% tổng dự trữ chính thức. Nếu các ngân hàng trung ương có tỷ lệ nắm giữ vàng được báo cáo dưới 10% tăng lượng vàng nắm giữ lên 10% ở mức giá trên 4.000 USD/oz, thì sẽ có khoảng 335 tỷ USD được chuyển đổi sang vàng, tương đương với việc mua vào khoảng 2.500 tấn trong thời gian tới.

Với đà mua vàng như hiện nay của các ngân hàng trung ương, Goldman Sachs dự báo điều này sẽ đóng góp khoảng 14% vào mức tăng giá vàng năm 2026.

Thứ ba là nhu cầu mua vàng của các quỹ đầu tư ETF. Tính từ tháng 5/2024 đến nay, các quỹ đầu tư ETF đã mua được khoảng 800 tấn vàng. Tuy nhiên, con số đó chưa bằng 50% so với những giai đoạn bất ổn trước đây. Vì vậy, nếu tình hình bất ổn kinh tế, địa chính trị trở nên tồi tệ hơn, thì không chỉ các quỹ đầu tư ETF, mà còn cả thị trường OTC, thị trường phái sinh và nhiều tổ chức khác sẽ đẩy mạnh mua vàng. JP Morgan Global Research dự báo khoảng 250 tấn vàng sẽ chảy vào các quỹ ETF trong năm 2026.

“Các quỹ đầu tư ETF chỉ chiếm 0,17% danh mục đầu tư T chính tư nhân của Mỹ, thấp hơn 6 điểm cơ bản so với mức đỉnh năm 2012. Chúng tôi ước tính rằng cứ mỗi lần tăng 1 điểm cơ bản tỷ trọng vàng trong danh mục đầu tư T chính của Mỹ, sẽ làm tăng giá vàng năm 2026 lên 1,4%”, Goldman Sachs nhận định.

Thứ tư, JP Morgan dự báo tiềm năng tăng trưởng hơn nữa về lượng vàng sở hữu trong năm tới của các công ty bảo hiểm Trung Quốc và ngành công nghiệp tiền điện tử.

Thứ năm, xung đột địa chính trị ở Ukraine, Trung Đông và nhiều khu vực khác được dự báo sẽ còn tiếp diễn, cũng sẽ làm gia tăng vai trò trú ẩn của vàng.

“Nếu có một bài học quan trọng nào từ năm 2025 có thể áp dụng cho năm 2026, đó là mặc dù sự bất ổn có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức, nhưng sự bất ổn dai dẳng xung quanh thuế quan, địa chính trị, xung đột quân sự, việc chính phủ đóng cửa,… đã khiến các nhà đầu tư cảm thấy chưa đầu tư đủ vào vàng. Kết hợp với hiệu suất giá mạnh mẽ và mối tương quan thấp hơn của vàng, chúng tôi cho rằng hiện nay vàng được chấp nhận nhiều hơn như một phần chiến lược trong danh mục đầu tư,” ông Christopher Louney, chiến lược gia về vàng tại RBC Capital Markets, cho biết.

Tuy nhiên, giá vàng năm 2026 cũng đối mặt với một số rủi ro sụt giảm. Thứ nhất, nếu kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, thì FED sẽ sớm ngừng cắt giảm lãi suất, thậm chí tăng lãi suất trở lại, giúp USD tăng mạnh, đẩy giá vàng năm 2026 giảm. Thứ hai, chiến sự Nga-Ukraine kết thúc, trong khi xung đột Trung Đông hạ nhiệt, cũng sẽ tác động tiêu cực đến giá vàng năm 2026. Thứ ba, vàng trang sức đã và đang được thế chấp để đảm bảo các khoản vay ở nhiều quốc gia, đặc biệt ở Ấn Độ. Trong trường hợp kinh tế Ấn Độ suy thoái, có thể dẫn đến việc thanh lý bắt buộc hoặc bán tháo ra thị trường, tạo ra sự gia tăng nguồn cung, khiến giá vàng năm 2026 giảm. Thứ tư, nếu Tòa án tối cao Hoa Kỳ bác bỏ chính sách thuế quan của chính quyền Trump, cũng sẽ khiến giá vàng năm 2026 chịu sức ép điều chỉnh mạnh.

Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia, tổ chức vẫn tin tưởng giá vàng năm 2026 tiếp tục tăng, dù tốc độ và mức độ tăng giá vàng năm 2026 không mạnh mẽ như năm 2025. Trong đó, Goldman Sachs dự báo giá vàng năm 2026 có thể sẽ giảm xuống mức thấp khoảng 4.200 USD/oz trong quý 1/2026, và tăng trở lại mức 4.400 USD/oz trong quý 2/2026, trước khi thiết lập mức cao kỷ lục mới gần 4.630 USD/oz vào quý 3/2026, và tăng lên mức cao nhất là 4.900 USD/oz vào cuối quý 4/2026.