Vụ việc bắt đầu từ đâu

Năm 2023, báo chí Tây Ban Nha tiết lộ Barca đã chi hàng triệu euro trong nhiều năm cho công ty của ông Jose Maria Enriquez Negreira, khi đó là phó chủ tịch Ủy ban Trọng T Tây Ban Nha. Theo các nguồn tin được đăng tải rộng rãi, tổng số tiền vào khoảng 7 triệu euro, kéo dài từ đầu những năm 2000 đến năm 2018.

Barca khẳng định đó là các khoản thanh toán cho báo cáo kỹ thuật về trọng T, và chúng hoàn toàn hợp pháp. Giới điều tra lại nghi ngờ khoản tiền này nhằm tác động đến quyết định của các trọng T. Vụ án này, vì thế vẫn đang tiếp tục được điều tra tại Tây Ban Nha. Chủ tịch UEFA, Aleksander Ceferin từng nhận định đây có thể là một trong những bê bối lớn nhất lịch sử bóng đá.

Điều khoản cho phép UEFA ra tay

Về nguyên tắc, UEFA chỉ quản lý các giải đấu do mình tổ chức. Tuy nhiên, Điều 4 trong quy định của họ mở rộng phạm vi sang cả những hành vi diễn ra ngoài sân chơi châu Âu. Nội dung chính của điều khoản như sau: “Nếu UEFA đi đến kết luận rằng một CLB đã trực tiếp hoặc gián tiếp dính líu đến hoạt động nhằm dàn xếp hay tác động kết quả trận đấu, ở cấp quốc gia lẫn quốc tế, CLB đó sẽ bị tuyên không đủ điều kiện dự các giải đấu của UEFA”.

Mốc thời gian xem xét cũng rất đáng chú ý. Điều khoản đặc biệt này được áp dụng cho các hành vi bắt đầu từ ngày 27/04/2007, thời điểm Điều 50(3) của Điều lệ UEFA có hiệu lực. Như vậy, phần lớn giai đoạn các khoản thanh toán của Barca cho cựu quan chức trọng T Negreira đều nằm trong phạm vi xem xét.

Không cần chờ phán quyết của tòa

Một điểm quan trọng khác là UEFA không bị ràng buộc bởi quyết định của tòa án hay cơ quan thể thao quốc gia. Họ có thể tham khảo các phán quyết đó, nhưng không bắt buộc phải làm theo. Điều này giải thích vì sao Real Madrid lập luận rằng, án kỷ luật từ UEFA cần được áp dụng độc lập với tiến trình hình sự đang diễn ra tại Tây Ban Nha.

UEFA chưa bao giờ đóng hồ sơ vụ Negreira. Tổ chức này chỉ chờ các tòa án lên tiếng trước, nhưng việc chờ đợi là lựa chọn của họ, không phải là nghĩa vụ pháp lý. Cũng cần nhớ rằng, các thành viên ủy ban kỷ luật của UEFA hoạt động độc lập và không được kiêm nhiệm ở bất kỳ ủy ban hay cơ quan nào khác của tổ chức.

Mức phạt tối đa là gì

Dù nghe nặng nề, hình phạt theo Điều 4 lại có giới hạn rõ ràng. Án cấm tham dự cúp châu Âu chỉ có hiệu lực trong một mùa giải. Nếu UEFA đủ căn cứ để kết luận, Barca có thể phải vắng mặt ở đấu trường châu lục một năm, chứ không bị cấm vĩnh viễn hay bị tước các danh hiệu giành được trước đó.

Ngoài ra, điều khoản còn để ngỏ một khả năng khác. Đó là UEFA không áp dụng chế T, nếu một quyết định khác về cùng sự việc đã khiến Barca không thể tham dự các cúp châu Âu. Nói cách khác, cơ quan này có dư địa cân nhắc khá lớn.

Những điều cần chờ đợi

Hiện chưa thể khẳng định Barca sẽ bị phạt. Điều khoản đặc biệt nói trên đòi hỏi UEFA phải đạt đến “mức độ thuyết phục hoàn toàn”, một ngưỡng chứng minh không hề thấp. Hồ sơ mà Real Madrid vừa gửi lên có thể là bằng chứng đáng kể, nhưng đó mới là phía tố cáo. Barca vẫn có quyền bảo vệ mình và khẳng định các khoản chi của họ là hợp pháp.

Điều chắc chắn là vụ Negreira đã vượt khỏi phạm vi một cuộc điều tra quốc nội. Với Điều 4 trong quy định của mình, UEFA nắm trong tay công cụ để can thiệp khi cho rằng sự toàn vẹn của bóng đá châu Âu bị đe dọa. Còn việc có dùng công cụ ấy hay không, và vào thời điểm nào, sẽ do chính tổ chức này quyết định.