Sự thật đằng sau con số 104,3 km

Real Madrid đúng là đứng bét La Liga về tổng quãng đường di chuyển, với trung bình 104,3 km/trận. Con số này đủ khiến câu chuyện “Real Madrid lười chạy” trở thành một tiêu đề gây chú ý. Nhưng bản thân tổng quãng đường di chuyển chưa phản ánh đầy đủ cường độ vận động của một đội bóng.

Trong bóng đá, một km lúc này không có giá trị tương đương với một km ở thời điểm khác. Một cầu thủ có thể đi bộ, chạy nhẹ để giữ cự ly đội hình, hoặc tăng tốc trong vài mét quyết định một pha phản công. Bộ đếm quãng đường ghi nhận tất cả, nhưng nó không thể phân biệt đâu là những mét chiến thuật, hay đâu là những mét có thể tạo ra sự khác biệt.

Đó là lý do dữ liệu thường được chia nhỏ theo tốc độ. Theo cách phân loại của hãng phân tích dữ liệu bóng đá Driblab, mức “chạy cường độ cao” (high-intensity running - HSR) nằm trong khoảng vận tốc từ 19,8 đến 25,2 km/h, còn “tăng tốc” (sprint) là từ 25,2 km/h trở lên. Đây mới là những chỉ số đáng chú ý khi đánh giá khả năng pressing, chạy chỗ, chuyển trạng thái hoặc truy đuổi đối thủ sau khi mất bóng.

Real Madrid đang gặp vấn đề gì?

Nếu chỉ nói Real Madrid “lười chạy” thì chưa thực sự đầy đủ. Chính xác hơn là đội bóng của Jose Mourinho đang có khối lượng vận động cường độ cao thấp hơn phần còn lại của giải đấu. Họ đứng cuối La Liga ở cả tổng quãng đường di chuyển, quãng đường HSR, lẫn số lần thực hiện các hành động ở tốc độ cao.

Real Madrid chỉ đạt trung bình 4,975,5 km HSR mỗi trận, thấp nhất giải đấu. Số hành động trung bình ở tốc độ này của họ cũng chỉ là 338,5 lần/trận, tiếp tục đứng thứ 20. Ba bảng xếp hạng, ba lần Real Madrid đều “đội sổ”. Đây mới là phần dữ liệu đáng để Mourinho và các cộng sự cần quan tâm.

Bởi HSR thường xuất hiện trong những khoảnh khắc có ý nghĩa chiến thuật. Đó là khi một tiền đạo lao vào gây sức ép tầm cao, một tiền vệ lập tức băng lên khi đội nhà đoạt được bóng, hay một hậu vệ tăng tốc để thu hẹp không gian sau lưng hàng tiền vệ. Nếu thiếu những chuyển động ấy, đội bóng vẫn có thể di chuyển rất nhiều nhưng lại không tạo đủ áp lực ở những khu vực quyết định.

Điểm đáng chú ý là Real Madrid không đứng cuối về số chỉ số “sprint”. Trung bình họ có 2,248 km tăng tốc mỗi trận, xếp thứ 11 tại La Liga và gần như bằng đúng mức trung bình của giải đấu. Nói cách khác, vấn đề không hẳn nằm ở khả năng chạy nước rút. Real Madrid vẫn có thể tăng tốc với tần suất tương đối bình thường, nhưng lại thiếu khối lượng vận động cường độ cao ở phía dưới.

Barca là câu trả lời rõ nhất

Đội đầu bảng Barca chính là ví dụ cho thấy tổng quãng đường di chuyển có thể đánh lừa tất cả. Đội bóng xứ Catalunya thực ra cũng chỉ đạt 108,6 km/trận, đứng thứ 16 tại La Liga về tổng quãng đường. Các học trò của HLV Hansi Flick thậm chí còn không nằm trong nhóm 10 đội chạy nhiều nhất giải.

Nhưng khi chuyển sang HSR, Barca lập tức leo lên vị trí thứ 6 với trung bình 5,8588 km/trận, nhiều hơn Real Madrid gần 900 mét. Số hành động ở tốc độ cao của người Catalunya cũng đạt 413,4 lần/trận, đứng thứ 3 tại La Liga. Và họ chỉ thực sự tạo ra khác biệt với ở chỉ số “sprint” với 132,4 lần/trận, cao nhất giải đấu.

Khoảng cách này rất đáng chú ý. Để dễ so sánh thì đội có số lần sprint thấp nhất là Osasuna chỉ đạt 78,8 lần mỗi trận. Barca gần như ở một thế giới khác về tần suất tăng tốc. Vì vậy, dù chỉ đứng thứ 16 về tổng quãng đường di chuyển, đội bóng xứ Catalunya lại dẫn đầu ở chỉ số phản ánh rõ hơn những pha vận động có cường độ cao.

Chạy nhiều chưa chắc đã tốt, chạy đúng mới quan trọng

Nhìn từ hai trường hợp này, câu chuyện về vấn đề thể lực của Real Madrid cần được nhìn nhận lại. Đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha không đơn giản là “lười chạy”, và càng không thể dùng số km di chuyển trung bình để giải thích cho phong độ của họ. Dữ liệu cho thấy vấn đề nằm ở khối lượng vận động cường độ cao, đặc biệt là những pha di chuyển để pressing hay chuyển trạng thái.

Vì thế, nhìn vào sự sa sút của Real Madrid, vấn đề không phải là vì họ “lười chạy”. Câu hỏi đáng đặt ra hơn là: “Vì sao họ chưa tạo đủ những pha di chuyển cường độ cao ở đúng thời điểm?”. Bởi trong bóng đá hiện đại, những thống kê về quãng đường di chuyển chỉ kể được một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở tốc độ, thời điểm và mục đích của từng bước chạy.